Luther en Christus: over een menselijke God gesproken

Tischrede 1, Lutherse kerk Gouda 25 januari 2026; 17.00 uur – 20.00 uur

Een nieuw jaar, een nieuw geluid, en een nieuw inititatief: een Tischrede. Letterlijk betekent dat ‘tafelrede’ en het woord verwijst naar de beroemde Tischreden van Luther. Maarten Luther en Katharina van Bora hadden een groot gezin, met kinderen, studenten, huispersoneel, collega’s en vrienden. Aan tafel werden allerlei onderwerpen besproken en veel gezongen. Luther voerde vaak het woord en op een gegeven moment zijn mensen aantekeningen gaan maken van deze gesprekken. De gesprekken waren niet bedoeld als formele theologische traktaten, maar als ontspannen uitwisselingen van gedachten over een breed scala aan onderwerpen. Ze bieden een unieke, persoonlijke inkijk in het dagelijks leven, de humor en de diepste overtuigingen van de reformator. Een Tischrede in onze tijd is hierdoor geïnspireerd een gezellige en lekkere maaltijd, waarbij ook ruimte is voor verdieping en ontmoeting. Op 25 januari voor het eerst in Gouda in de Sint Joostkapel!

Het onderwerp voor deze Tischrede is ingegeven door onze plaats in het kerkelijk jaar. We beleven immers de tijd na Kerstmis en meer in het bijzonder: de zondagen na Epifanie, het feest van de verschijning van de Heer. Zondag 25 januari is de derde en tevens laatste zondag na Epifanie en daarom besteden we naast het onderwerp ‘Luther en Christus’ ook aandacht aan het zondagslied ‘Christus, uit God geboren’, lied 517 in het ‘Liedboek, zingen en bidden in huis en kerk’ (vertaling Sytze de Vries) en ‘Christus, met eer gekroonde’, liedboek voor de kerken (vertaling: Ad den Besten).

Uit Luthers werk spreekt een spanningsvolle verbondenheid tussen god- en menszijn in Jezus Christus. Zelfs zo sterk, dat hij deze paradox laat staan, waar veel andere thelogieën haar willen rationaliseren. Voor Luthers christologie is het essentieel “dat ‘Schepper’ en ‘schepsel’ in Jezus Christus bijeen worden gehouden.”  (dr. Klaas Zwanepol)

In het lied ‘Herr Christ, der einig Gottes Sohn’ verwoordde Elisabeth Kreuziger-von Meseritz al vroeg Luthers christologie rond het geheimenis van Kerstmis en Epifanie. Zij deed dit in 1524 met een uitstekende theologische vorming en vanuit een persoonlijke vriendschap met Luthers vrouw Katharina von Bora en Maarten Luther zelf. Bijzonder dat een van de vroegste kerkliederen van de Reformatie door een vrouw werd geschreven en van een melodie werd voorzien. Dat geeft (nog steeds!) te denken.

Hartelijk welkom bij deze maaltijd – aanmelden is handig voor de organisatie en kan bij Dorien Uittenbogaart, duittenb@xs4all.nl of 06-22688702.